Gaziler Gününü Toplumun Katılımıyla Daha Etkin Kutlamalıyız



Son 5 yıldır Gaziler Gününü kutluyoruz ama törenlerin , halkın geniş katılımıyla gerçekleştiğinin ileri sürmek mümkün değil

 

27 Haziran 2002 tarih ve 24804 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan kanunun 1. Maddesi “ 19 Eylül Gaziler Günüdür. Anılan günlerde tüm kamu kurum ve kuruluşlarının öncülüğünde , halkımızın ve sivil kuruluşların iştiraki ile her yıl anma töreni düzenlenir.” Hükmüne amirdir.

            Yasa ortada, ama uygulamada halkın ve sivil toplum örgütlerinin aktif rol aldığını fotoğraflayamıyoruz.

            Bilinç eksikliği gözlemleniyor. Bilimsel verilere dayanarak, gazilik bilincinin ülkemizde yeterli seviyede olduğunu ileri sürebilir miyiz? “okul” dediğimiz örgün eğitim kurumunda gazilik olgusuna yer veriliyor mu? Milli Güvenlik derslerinde bir bölüm halinde gazilik kavramı tanıtılamaz mıydı?

Michel de Montaigne ‘in “ Ezber bilmek, bilmek değildir, belleğimize emanet edilen her şeyi saklamaktır” ifadesine dayanarak, gazilik bilincini geliştiremediğimizi açık ve net görmeliyiz.

Türkiye’nin pek çok sorunu bulunuyor. Bunlardan biri de “Gazilik Sorunu”. Hiç değinmediğimiz, derinliğine inemediğimiz bu sorun giderek , karmaşık bir halde büyüyor.

Güçlü Dünyanın Farklı Yaklaşımları

            11 Kasım günü başta ABD olmak üzere İngiltere Fransa tarafından ya şehitler ya da gaziler günü olarak kutlanır ya da anılır.

            ABD’deki kutlamalara baktığımızda, pek çok Amerikalının 11 Kasım’da , saat 11:00’da , gazilerini hatırlamak için saygı duruşunda bulunduğu biliniyor. Devlet başkanları bizzat bu törenlere öncelik ediyor. Medya, gaziler ve katıldıkları savaşlar hakkında öyküler, söyleşiler ve programlar yayınlıyor. Vatandaşlar evlerine ve işyerlerine bayrak asıyor. Hatta 11 kasım resmi tatil günü ilan edilmiş. 2002 ‘de Washington Büyükelçisi O. Faruk Loloğlu, Gaziler dergisine verdiği beyanda , ABD’de gazilik kavramının ciddiye alındığını belirtiyordu; “ABD’de gazilik kavramının çok önemli bir kavram olduğu ve çok iyi organize olduklarını görmekteyiz”

            San Fransisko’da 2006 yılı Gaziler Günü geçit töreni 3 saat sürdü. Tören yürüyüşüne katılanlar ve kortejin dışına dizilen halk 3 saat üstelik ayakta dikilerek, gazilerini andılar.

            İngiltere’de 2001 yılında şehitlerin anılması için yapılan 2 dakikalık saygı duruşuna nüfusun %73’ünün iştirak ettiği belirtilmiştir. Bu da geçmişe ve değerlere olan saygının bir işareti olarak sayılıyordu İngilizler için. Saygı ve anmanın yanı sıra , gelecek nesillere özgürlüğün bedelinin neler olabileceğinin de gösterilmesini amaçlıyorlardı.

            Geçit töreni bir inancı, bir umudu temsil eder ve ahlaki değerleri zarifçe destekler. Toplum bu çaplı özel günlerde birlik ve beraberlik duygularını pekiştirir. Gelişmiş ülkelerin gücü salt ekonomik kaynaklı değildir. Ülke güvenliğine , güvenlik güçlerine bilimsel ve bilinçli yaklaşım sergilemeleri de askeri kuvvetlerin elini güçlendirmektedir.

Törenler İçin Yönetmelik Çıkarılmış

            Gaziler Günü’nde yapılacak törenler için 24 Ağustos 2004 tarihinde 25209 sayılı Resmi gazete’de bir yönetmelik yayınlandı. Yönetmeliğin 1. maddesi, törenlerin geniş bir katılım ile coşku içinde anılmasını sağlamak için düzenlenecek usul ve esasları belirliyor.

            İl ve ilçelerde oluşturulacak anma komiteleri, illerde vali, ilçelerde kaymakam, garnizon komutanlığı, belediye başkanlığı, jandarma ve emniyet teşkilatı ile milli eğitim müdürlüğü temsilcilerinden oluşuyor. Komiteler, törenlerden en geç bir ay önce çalışmalarına başlıyor.

            Yönetmeliğin 4. maddesi ,”Anma komitelerine ;törenlerin düzenlenme ve yürütülmesine katkısı olabilecek bakanlık ve kuruluş temsilcileriyle 16 Haziran 1983 tarih ce 2847 sayılı Türkiye Emekli Subaylar , Emekli Astsubaylar, Harp malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri hakkında kanunla kurulan “ Türkiye Muharip Gaziler Derneği” ve “Türkiye Harp malulü Şehit Dul ve Yetimleri Derneği” temsilcileri de dahil edilir.18 Mart şehitleri anma günü ile ilgili anma törenlerine “Emniyet teşkilatı Vazife Malulü ve Şehit Aileleri Yardımlaşma Derneği” temsilcileri de katılabilir” hükmündedir.

            Yönetmeliğin 4. maddesinin son paragrafı dikkat çekici. Gazi polisler, gaziler gününe değil şehitler gününe temsilci gönderebiliyor. Geniş katılım açısından meseleye baktığımızda bir hata ya da eksiklik olduğu gözden kaçmıyor.

            7.madde ile Gaziler Günü törenlerinde yapılacaklar sıralanır. Buna göre Ankara’da Anıtkabir ve Ulus Atatürk Anıtı’nda , diğer il ve ilçelerde Atatürk Anıtına çelenk koyma töreni, İstiklal Marşı eşliğinde göndere bayrak çekilmesi ve saygı duruşu, anma komitesince görevlendirilecek bir kişi tarafından günün anlamı ve önemini belirten bir konuşma yapılması sağlanır.

            Anma Komitesince tespit edilecek yerlerde gaziler tarafından çeşitli etkinliklerin düzenlenmesine gerekli destek verilir.

            Bununla birlikte 10. madde ; törende bando konseri verileceğini,TV ve radyo programları , resim ve şiir yarışmaları, broşür, bülten, kitapçık dağıtımı vb. faaliyetlerin düzenleneceğini, 11. madde; resmi kuruluş ve özel müesseselerin Türk bayrağı ile donatılacağını hükmeder.

            Yönetmeliğin uygulanmasında koordinatör bakanlık İçişleri Bakanlığıdır. Bu yönetmeliğin hükümlerini spordan sorumlu Devlet Bakanı ile Milli Savunma , İçişleri, Dışişleri ve Milli Eğitim Bakanlığı yürütür.

            Uygulamadaki Yetersizlik Göze Çarpıyor

            Gaziler Gününü kutlamak sadece resmi bir görev olmamalı, toplumunda katkısı alınmalıdır. Kutsal ve yüce değerlere yaklaşım aynı zamanda bir borçtur.

            Anıta çelenk sunmak, 3-4 dakikalık bir konuşma yapmak, bando konserini izlemek, çok az sayıda televizyon ve radyo programı düzenlemek gazilerin hatıralarını, önemlerini toplumsal bilince yükseltmeye yeterli olmadığı 5 yıldır gözlemlenmekte ve bilinmektedir.

            Başbakan R. Tayip Erdoğan, Gaziler Günü ile ilgili yayınladığı mesajda;” … millet olarak bu mukaddes vatan toprakları üzerinde şehit ve gazilerimizin aziz hatıralarını sonsuza kadar yaşatmak kararlılığındayız” derken, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt da  aynı içerikli bir mesaj yayınladı; Türk ulusunun hafızasına kazınan adlarınız, zamanın unutkanlığına uğramaksızın sonsuza kadar yaşayacak ve karşılaştığımız tüm olumsuzluklarla mücadelede bizlere güç vermeye devam edecektir.”

            Dikkat edilirse , üst düzey iki mesaj da unutulmanın her gaziye acı verdiğini vicdanlara hatırlatmakla kalmayıp, güvenlik sorunu ile gazilik sorununun paralel gittiğine işaret ediyor. Gazisinin önemli bir gününde , Gaziler Gününde gazisini coşkuyla anmak, sevgi ve takdirle alkışlamak için sokağa dökülmeyen bir toplumun gelecekteki güvenliğine de şüpheyle bakılır.

            Meydanlar, Kore, Kıbrıs,Terörle Mücadele Gazisi asker, polis, öğretmen, köy korucusu ve diğer kamu görevlileri ile halkın %80 ini kucaklamalı ki Türkiye’nin toprak bütünlüğüne, milli beraberliğine göz diken düşmanlara gözdağı olsun.

2009’a Umutla Bakmak İstiyoruz

            Kuzey Irak’ta yuvalanan bölücü örgüt mensuplarına yönelik bir harekat kapımızda. Çeşitli askeri operasyonlar tartışılıyor. Binlerce askerimiz teyakkuz durumunda.

Bir şekilde K.Iraktaki savaş tarlasına çiçeklerimizi ekeceğiz. Bazı durumlarda barış, beyaz güvercinle değil, savaş ile gerçekleşiyor. O halde “ savaşın tanıkları” nı farklı bir platformda değerlendirmeliyiz. Bu sebeple savaşa gidecek olanların motivasyonunu üst düzeyde tutmak, stratejik açıdan öncelik taşımaktadır. Dolayısıyla gelecek Gaziler Gününde toplumun her kesimini kucaklayan projelere başlamak için zaman kaybedilmemeli.
Yerel kurtuluş günlerini anımsayalım. Bölgenin mülki ve idari amirleri ile yerel yöneticilerin katıldığı törenler düzenlenir. Vali ve belediye başkanı halkın kurtuluş günün kutlar, tören geçişine katılırlar. Çevre Türk bayraklarıyla ve kırmızı beyaz balonlarla  donatılır. Yerel sanatçılar konser verir. Akşam fener alayı düzenlenir. Kurtuluş gününü anımsatan tiyatro gösterileri düzenlenir. Kutlama adete bir festival havasında icra edilir.
Gaziler Gününü de bu biçimde ve de daha geniş bir tabanda büyük bir coşkuyla kutlamamız gerekir. Umalım ki, kutlamaları koordine edenler, hassasiyetlerini üst düzeyde aktif bir duruma dönüştürüp, milyonların sokağa döküldüğü bir Gaziler Günü nü 2009’da gazilere yaşatabilsinler.

Dipnotlar:

  1. Montaigne/ DENEMELER Cem Yayınevi s.42
  2. Gaziler Dergisi S.130 s.8